Duurzaamheid wordt steeds belangrijker. Consumenten letten vaker op de impact van hun aankopen en bedrijven spelen daarop in met termen als ‘groen’, ‘eco’, ‘bewust’ en ‘duurzaam’. Maar helaas zijn niet alle duurzaamheidsclaims even eerlijk.
Sommige bedrijven laten hun producten of diensten duurzamer lijken dan ze daadwerkelijk zijn. Dit wordt ook wel greenwashing genoemd.
Maar wat is greenwashing precies? Waarom gebeurt het? En hoe kun je als consument herkennen of een duurzaamheidsclaim echt is?
Wat is greenwashing?
Greenwashing is het misleidend presenteren van een prduct, dienst of organisatie als duurzamer dan deze in werkelijkheid is. Het woord is een combinatie van green (groen, duurzaam) en whitewashing (iets mooier voorstellen dat het is). Volgens de Nederlandse Autoriteit Consument & Markt (ACM) is er sprake van greenwashing wanneer consumenten door duurzaamheidsclaims een verkeerd beeld krijgen van de milieuprestaties van een product of bedrijf. Met andere woorden: duurzaamheid wordt gebruikt als marketingmiddel zonder dat dit voldoende onderbouwd wordt.
Waarom doen bedrijven aan greenwashing?
Duurzame producten zijn populairder dan ooit. Uit onderzoek van Milieu Centraal blijkt dat steeds meer consumenten rekening houden met duurzaamheid bij hun aankopen. Bedrijven weten dus dat duurzaamheid verkoopt. Hierdoor ontstaat soms de verleiding om producten groener te laten lijken dan dat ze daadwerkelijk zijn. Dat hoeft niet altijd bewust te gebeuren. Soms gebruiken bedrijven vage termen zonder precies uit te leggen wat zij daarmee bedoelen. Voor consumenten wordt het daardoor lastig om feit van marketing te onderscheiden.
Hoe herken je greenwashing?
- Vage duurzaamheidsclaims
Woorden als:
- Groen
- Milieuvriendelijk
- Natuurlijk
- Eco
- Verantwoord
Klinken positief, maar zeggen eigenlijk weinig als het niet verder onderbouwd wordt. Vraag jezelf dus af: Waarom is dit product duurzaam? En waaruit blijkt dat? Wanneer een bedrijf geen concrete uitleg geeft, is dat een waarschuwingssignaal.
- Geen bewijs of onderbouwing
Een duurzame claim moet controleerbaar zijn. Als een bedrijf beweert dat een product duurzaam is, zou het ook moeten kunnen uitleggen:
- Welke materialen er gebruikt worden
- Waar deze vandaan komen
- Welke impact wordt verminderd
Ontbreekt deze informatie? Dat is het verstandig om kritisch te blijven.
- De aandacht afleiden van grotere problemen
Soms wordt één klein duurzaam aspect uitgelicht terwijl de rest van het product niet of weinig duurzaam is. Een voorbeeld: een kledingmerk promoot een T-shirt van biologisch katoen, terwijl de rest van de collectie grotendeels uit nieuw geproduceerde, synthetische materialen bestaat. Dit wordt ook wel ‘de groene afleiding’ genoemd.
- Mooie plaatjes zonder inhoud
Groene kleuren, bladeren, bomen en natuurbeelden geven snel een duurzame indruk. Maar een verpakking met groene blaadjes maakt een product niet automatisch duurzaam. Kijk daarom altijd verder dan alleen het ontwerp van een product.
- Zelfbedachte keurmerken
Let op logo’s die ruitzien als een officieel keurmerk, maar waarvan onduidelijk is wie ze heeft uitgegeven. Betrouwbare keurmerken zijn meestal onafhankelijk gecontroleerd. Voorbeelden zijn:
- EU Ecolabel
- FSC
- Fairtrade
- GOTS
Wat kun je als consument doen?
Gelukkig kun je jezelf beschermen tegen greenwashing door kritisch te blijven.
Stel vragen
Vraag jezelf af: Waarom is dit product duurzaam? Welke materialen zijn er gebruikt? Kan ik deze informatie terugvinden?
Zoek naar concrete informatie
Bedrijven die echt duurzaam ondernemen delen vaak informatie over materialen, productieproces, leveranciers, sociale impact en verpakking. Hoe concreter de informatie, hoe betrouwbaarder de claim meestal is.
Kijk naar het totaalplaatje
Duurzaamheid gaat vaak verder dan een onderdeel. Let dus op productie, transport, verpakking, levensduur en hergebruik. Een echt duurzaam product houdt rekening met meerder aspecten.
Koop minder, maar bewuster
Volgens Milieu Centraal is de meest duurzame keuze vaak om producten langer te gebruiken en minder nieuwe producten aan te schaffeb. Bewust consumeren is daarom minstens zo belangrijk als duurzaam consumeren.
Transparantie staat centraal
Bij Rewrapable vinden we het belangrijk om open te zijn over onze keuzes. Daarom vertellen we precies:
- Dat onze inpakdoeken gemaakt worden van reststoffen
- Dat de afwerking plaatsvindt bij Textielmaker in Rotterdam
- Dat iedere collectie uniek is doordat we werken met beschikbare restmaterialen
- Hoe onze verpakkingen eruitzien en waarom we hiervoor kiezen
Duurzaamheid is voor ons geen marketingterm, maar een onderdeel van ons product.
Kritisch kijken loont
Greenwashing maakt het soms lastig om duurzame keuzes te maken. Toch kun je als consument veel herkennen door kritisch te kijken naar claims en altijd op zoek te gaan naar concrete informatie. Een duurzaam product hoeft niet prefect te zijn. Wel moet een bedrijf eerlijk zijn over wat het doet en waar nog verbeteringen mogelijk zijn. Want echte duurzaamheid begint bij transparantie.
Reactie plaatsen
Reacties